Dirty Kanzelled, schitterende slooptocht van 320 km gravel

Ineens een appje van Stefan Bolt, ergens in mei. “Ik bedacht mij net, waarom rijd je Dirty Kanzelled niet met mij? Richting Veluwe, lekker vanuit huis, rustig tempo. En vooral adventure!” En zo kwam het dat afgelopen zaterdag mijn wekker om 04.20 ging en ik dik anderhalf uur later aan een graveltocht van 320 kilometer begon. Vanuit Naarden naar de Achterhoek en weer terug. De ene dirt road nog mooier dan de ander. Het werd een dag om nooit te vergeten.

Het was natuurlijk een uitstekend idee van de heren Laurens ten Dam en Stefan Bolt, magisch duo van de Live Slow Ride Fast-podcast: Dirty Kanza werd afgelast, hun trip naar misschien wel de mooiste gravelrace ter wereld ging niet door en dus bedachten ze hun eigen gravelfeestje en riepen anderen op dat ook te doen. De regels waren makkelijk en overzichtelijk. Bouw zelf een route van 100 of 200 mijl (160 of 320 kilometer) met zo veel mogelijk gravel, starten om 06.00u precies en bouw een feestje na afloop. Honderden renners wereldwijd (!) konden zich daar prima in vinden.

De start van Stefan en mij vindt plaats in de vesting van Naarden. Laatste gepruts aan het materiaal, mouwstukjes uit, mouwstukjes aan, nog één keer poseren voor de lens van cameraman Bruno weg zijn we. De eerste stroken gaan over voor ons bekend terrein. De prachtige gravelpaden van Huizen, Eemnes, Soest en Zeist kennen we van onze lokale rondjes. De kilometers gaan vlot, we lachen hard en veel en hebben er nog steeds erg veel zin in.

De eerste serieuze beproeving maken we mee in de afdaling van de pyramide van Austerlitz als we achter de auto van Bruno belanden. Hij volgt ons deze dag voor een heuse Dirty Kanzelled after movie en vindt het een uitstekend idee om voor wat ‘vette shots’ vlak voor ons te gaan rijden. Vanuit de kofferbak filmt hij ons terwijl zijn Ford een verschrikkelijk grote stofwolk produceert. Hartstikke lachen natuurlijk. Maar waar Stefan zich verschuilt achter zijn zonnebril (formaatje lasbril) rijd ik met mijn ogen dicht. Ik ben die ene persoon die zich zonder zonnebril op de fiets begeeft. En hoewel ik daar nu, 36 uur later, nog spijt van heb, stellen we niet teleur. Met een zicht van ongeveer een meter hopen we maar dat we veilig beneden komen, ons focussend op de remlichten van de auto. Alles voor het perfecte plaatje.

De oh’s en ah’s zijn niet van de lucht als we het Let de Stigterpad opdraaien, een prachtig weggetje over de Utrechtse Heuvelrug. Later wordt het nog mooier als we langs Leersum rijden. Rechts jong, groen graan en links een prachtige bomenrij. Zoveel mooie natuur, zo’n prachtige omgeving, zulke fijne onverharde weggetjes. “Waarom ben ik hier nog nooit eerder geweest?” vraag ik mijzelf voorzichtig af. Ik heb geen antwoord op die vraag. Dolblij ben ik wel dat ik hier nu vandaag rijd. “Mooiste dag op de fiets? Nou, hij staat zeker in de topvijf”, denk ik na een kilometer of vijftig. Die mening zal niet veranderd zijn, blijkt 270 kilometer later.

De stopjes die we maken zijn kort en bondig. We gooien snel onze windjasjes en mouwstukken in de auto (Stefan wil vast niet dat ik dit opschrijf, het is immers tegen zijn eigen regels, maar hey, het is zíjn feestje.) en we steken een extra reepje of gelletje bij ons. Het gaat een lange dag in het zadel worden. We moeten goed en veel eten. Dat houdt in: ook voer naar binnen stoppen als je geen trek hebt. Eten om het eten. Daar was ik jarenlang erg goed in, maar ik ben geen fan van wieler-eten. Maar het moet, en dus stouw ik vrolijk een bananachocofudgekoekje van 300 calorieën weg. Ik heb ze nodig, want aan het einde van de dag blijkt dat ik bijna 9.000 calorieën verbrand heb.

‘Gruppetto Goed Zo’ rijdt vrolijk verder. Zo hebben we ons voor vandaag genoemd. We zijn beiden fan van het idioom (en het vakwerk) van Mart Smeets. En met ‘goed zo’ sluit een van Nederlands beste televisiemakers vaak een gesprekje af, om een punt te zetten, om door te gaan naar het volgende onderwerp. Het gebied waar we rijden is voor mij niet nieuw, op de racefiets ben ik hier vaak geweest, maar deze gravelpaden zijn een openbaring. Prinsenveld, Groeperkade, Zwetselaarsepad, Groepsesteeg, Schaapsdrift en Zonneoordlaan. Ze klinken prachtig, bijna mooier dan de namen van de stroken uit Parijs-Roubaix. Maar met die Noord-Franse koers hebben ze wel een ding gemeen: ze maken je kapot en ze matten je af.

Op de Ginkelse heide is het afzien. Want hoewel daar een keurig geasfalteerd fietspad ligt, is de wind hier vol op kop. We doen om en om wat beurten op kop om de energie te verdelen. Ik voel even aan mijn achterrem. Ik heb het gevoel dat-ie aanloopt. Het blijkt niet zo te zijn. Met het materiaal is niks mis. Het zijn de benen die het al enigszins beginnen te voelen. Tel daarbij de licht oplopende weg en de drie Beaufort in onze snoet op en je hebt daar de reden voor het checken van de rem. Voor elke wielrenner een o zo herkenbaar ritueel. Toch?

Onderweg komen we meerdere Dirty Kanzellers tegen. Je herkent ze doorgaans meteen: tasje aan het stuur, in het frame of met achterzakken volgestopt met eten. We maken een praatje met elkaar, wisselen ervaringen uit en vertellen over de route die nog gaat volgen. Geluksvogel van de dag is deelnemer Jurrian die we treffen op een strook die meer doet denken aan het strand van Scheveningen. Hij had even daarvoor een gebroken spaak maar een fietsenmaker die nét open was, had hem binnen een kwartier weer on the road. 

© fietsbenen

Zutphen! Parel van Gelderland. Nog nooit geweest. Ik had altijd een vermoeden dat dat een een of andere Vinex-locatie zou zijn, maar dit stadje aan de IJssel is van grote schoonheid. Een centrumpje dat kan concurreren met dat van Arles, Valencia of Lucca. We worden met open armen ontvangen door slager en wielerfan Harm-Jan Hovenkamp. Hij heeft dan weliswaar geen saucijzenbroodjes waar we ons al de hele ochtend op verheugen en is hij een tikkie beledigd als ik hem vraag om pekelvlees: “dat is iets voor jullie in het westen!”, toch genieten we van zijn filet american, Biltong en diverse soorten plakjes salami. Brood, appelflappen en Zutphense walburgers halen we even verderop. This is f*cking Rock ‘n’ Roll!

We rijden richting Ruurlo over kilometers gravel. We draaien voorzichtig richting het noorden. De wind is op dat moment nog tegen. Maar we tellen af naar Kaap Spinaker, het punt waar we haaks naar links afslaan en vanaf waar we voor de rest van de dag windje-mee hebben. Een megazanderige strook zorgt ervoor dat Stefan en ik ineens honderden meters van elkaar verwijderd zijn. Ik rijd rechts door het kantje, Stefan links. “WTF. Wat rijdt hij ineens hard!”, vloek ik zachtjes. Als ik na een minuut of drie de oversteek maak naar de linkerkant, ontdek ik de reden van zijn goede rijden. Zijn gootje is veel beter te berijden! We ronden Kaap Spinaker, slingeren de zoveelste Insta Story (klik voor hip on demand videoverslag!) met slechte grappen de wereld in en rijden verder. De wind is onze nieuwe vriend.

Toch zit ik er rond een uur of 18.00u (denk ik) even flink doorheen. Want alhoewel we in het tweede deel van de route minder gravel hebben en we even het idee hebben aan Dirty N-weg deel te nemen, krijg ik het even niet meer zo soepel rond. Ik verschuil me achter Stefans ranke dijen en ter hoogte van Gorssel steken we voor de tweede keer deze dag de IJssel over. De veerman en zijn vrouw zijn uiterst aardig, praten honderduit en lijken er plezier in te hebben om twee van deze gekken die onder het stof zitten, over te zetten naar de andere oever.

Zo mooi als Zutphen is, zo verschrikkelijk is Apeldoorn. Achtziljard stoplichten, duizendmiljoen Thuisbezorgdbezorgers en drieduizend bochten. We zullen vast de verkeerde route door de stad hebben genomen, maar okay. Als we Apeldoorn uitrijden, draaien we om. Waarom? We hebben een uiterst slechte grap bedacht over de No Needle Policy, een regel in het wielrennen die renners verbied om medicatie via een naald toegediend te krijgen. En waar kan je die grap beter opnemen dan bij het Apeldoornse monument De Naald. Zelf vonden we het in ieder geval erg grappig…

Mooiste strook van de dag is absoluut die van Kroondomein Het Loo. Kilometers lang hard, mooi, fijn gemalen gravel. De zon schijnt nog en er is geen enkele andere fietser meer te bekennen. Het zal vast wel van de moeheid komen, maar ik word er emotioneel van. We rijden een beetje uit elkaar. Niet meer omdat er iemand van ons een beter gootje te pakken heeft, maar omdat we allebei even willen genieten van het moment. Wat is het hier mooi. En wat hebben we een schitterende dag. Beautiful Kanzelled had het ook kunnen heten, maar ja, dat bekt weer niet zo lekker.

Het is half negen als we bij Eemdijk op de pont een laatste blikje sinas (de cola was uitverkocht) wegtikken. Ik ben hemelsbreed misschien tien kilometer van huis, maar we rijden de andere kant op, naar Naarden, daar waar we vijftien uur geleden zijn vertrokken. Als we langs de boorden van het Gooimeer en met een een flauw avondzonnetje in ons gezicht de laatste strook van de dag pakken, is het eind in zicht. Als we even later onder luid gejuich van de Naardense hangjeugd over de finish rollen, is de pijp definitief leeg. Ik leg mijzelf languit neer op een bankje en moet echt even een paar minuten blijven liggen. Ik ben op, kapodt (sic) en moe tegelijk. Bruno maakt zijn laatste mooie foto’s en filmt zijn SD-kaartje vol.

In Huize Bolt drinken we een emmer chocomel en een steenkoude Kwaremont. Die laatste hakt er in als een malle. Ik hijs mijzelf van mijn stoel, geef Stefan een luchthug (coronaproof, yolo!) en laad mijn fiets in de auto. Dirty Kanzelled zit erop. Schitterende dag, fantastische route in uitermate fijn gezelschap. Ik had het voor geen goud willen missen.

 

Train op 2 mei mee met The Longest Day

Vanwege het coronavirus en de maatregelen die de overheid heeft genomen, zal onderstaande trainingsrit helaas niet doorgaan.

Ook dit jaar wordt er in juni weer The Longest Day verreden. Voor het eerst in de vierjarige geschiedenis van de mooiste eendaagse wielertocht van Nederland (enige trotsheid is ons niet vreemd) trekt het Longest Day-peloton de landsgrenzen over; we gaan internationaal! En om meteen maar lekker gek te doen, zullen we die dag door vijf (!) landen rijden, om weer te finishen op dezelfde plaats waar we die ochtend zijn gestart: in het zuiden van Nederland.

Voor die monsterrit, die ons door Nederland, België, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk leidt, moeten wij trainen. Heel erg veel trainen. En op zaterdag 2 mei doen wij dat heel erg graag met jou. We rijden die dag in een gezellig maar serieus tempo 2 x 100 kilometer.

We verzamelen om 09.00 uur bij Ride Out in Amsterdam. Dat vind je op het Stadionplein 22, recht tegenover het Olympisch Stadion. Ride Out is een fonkelnieuwe fietshub en gaat ons dit jaar bij The Longest Day ondersteunen. Iets waar wij uiteraard zeer content mee zijn.

Wil je meerijden? Hartstikke leuk! Inschrijven gaat via deze site en is hartstikke gratis, want outside is en blijft free! Verzamelen dus vanaf 09.00 uur, vertrek staat stipt om 09.30 uur gepland. Rond de klok van 12.45 uur zijn we weer terug bij Ride Out, om rond 13.00 weer te vertrekken voor de tweede 100 kilometer.


The Longest Day zelf is ‘invitation only’. Vanwege de grote logistieke planning die bij deze dag hoort (hotels, volgwagens, eten onderweg etc.) is het voor ons onmogelijk om die dag met een groot peloton 350 kilometer en 3.000 hoogtemeters af te leggen. 

 

Zo krijg je locaties van anderen én je GPX-route in Google Maps

De gemiddelde wielrenner zal deze explainer niet vaak nodig hebben. Want wanneer rijden wij, als gewone huis-tuin-en-keuken-wielrenners op de racefiets met een ploegleiderswagen achter ons over een vooraf uitgestippelde route die niet met pijlen is uitgezet? Niet vaak. Maar toch is het handig, leuk én nerderig tegelijk om uit te leggen hoe je in één app of website de locaties van alle renners, volgauto’s én route kan zien.

Renners en hun ploegleidersbus

Nou hoor ik jullie denken: maar Martijn, waarom heb je dit in hemelsnaam nodig? Nou dat zal ik jullie kort uitleggen. Tijdens de komende editie van The Longest Day (mijn jaarlijkse fietstocht van +/- 400 km) wordt het pelotonnetje gevolgd door meerdere voertuigen die niet continu achter de renners zullen rijden. Meerdere voertuigen? Jazeker, dat is echt ergens voor nodig, maar die uitleg volgt later in een andere post.

Wil je de verslagen van The Longest Day van 2017, 2018 of 2019 lezen? Dat kan. Gratis!

Het delen van waar iedereen zich bevindt, kan uiteraard met WhatsApp. Dat programma heeft immers een functie waarin zeer nauwkeurig de locatie kan worden gedeeld en uitgelezen. Handig en zeer accuraat, maar dan heb voor het uitlezen van de route, die je als GPX-bestand hebt opgeslagen, nog een andere app nodig. En de hele tijd heen en weer switchen tussen twee apps, is vervelend en onnauwkeurig.

De oplossing? Google Maps. Het is niet zo gemakkelijk zoals al veel van hun andere apps, maar het werkt! Download allereerst de route die je samen met je vrienden gaat rijden, zorg ervoor dat je er bij het exporteren een GPX-bestand van maakt. Ga vervolgens – dit alles werkt vooralsnog het makkelijkst als je achter een computer zit, op een telefoon is het wat ingewikkeld – naar mymaps.google.com.

Links bovenin heb je een klein menuutje waar je in het blauw ‘import’ ziet staan. Daar upload je het GPX-bestand, dat je vervolgens geplot op de kaart ziet. Geef het project links bovenin vervolgens een logische naam. Belangrijk hierbij is wel dat je ingelogd bent met een Gmail-account.

Nu kan de route gedeeld worden met iedereen die de route nodig heeft; de voertuigen en de renners. Dat gaat – goh! – via de knop ‘share’ . Je kan ervoor kiezen om deze kaart te delen met individuele e-mailadressen, of je zet de toegang op ‘anyone who has the link can view’. Voordeel is dat je op die manier alleen maar een link hoeft rond te sturen of in een WhatsApp-groep hoeft te delen. Zolang deze link niet gedeeld wordt met de grote boze buitenwereld, hoef je niet bang te zijn dat derden meekijken. 

Op de andere devices moet de link worden geopend, naar alle waarschijnlijkheid gebeurt dat in een browservenster als Safari of Chrome. Je ziet de route nu op de kaart verschijnen. Zaak is om dan rechts bovenin te klikken om zodoende in te loggen op Google. Doe dat met je eigen account. Na het inloggen zal de app van je browser naar Google Maps schakelen, zorg ervoor dat je dit programma dus wel hebt geïnstalleerd. In Google Maps moet je je live locatie aanzetten, dat gaat via het menu en spreekt eigenlijk voor zich. Je deelt je locatie alleen met degenen die je locatie hoeven te zien en je zet een limiet op tot wanneer je telefoon gevolgd kan worden. Dit herhaal je op alle andere apparaten die meegaan met of de auto’s of met het pelotonnetje.

Als je je locatie hebt gedeeld met degenen die het nodig hebben, tik je onderin Google Maps vervolgens op ‘Saved’, bovenin swipe je opzij tot je ‘Maps’ ziet. Dit staat in hetzelfde rijtje als ‘Reservations’. Daar selecteer je de gedeelde route en voilà, je ziet direct ook alle andere icoontjes op de kaart. Dat zijn de locaties van de anderen die ook hun locatie hebben gedeeld voor deze ene dag.

Grote voordeel van dit alles: de volgauto’s die regelmatig het parcours moeten verlaten omdat ze bijvoorbeeld niet over het fietspad mogen rijden, zien de route én de locatie van het peloton in één oogopslag. Dat geldt ook voor de meerijdende fotograaf die af en toe een stuk vooruit rijdt omdat hij verder op het parcours foto’s wil gaan maken van het aanstormende peloton; ook hij heeft alles in één app onder de knop.

Locatie delen is hier minder nodig

Als laatste nog drie dingen: je zal soms merken dat de blauwe lijn die de route aangeeft, af en toe van het beeld verdwijnt. Oplossing is dan even in- of uit te zoomen, de kaart zal dan weer verschijnen. Ten tweede is het meenemen van een extra batterij voor de telefoon handig, het delen van je locatie kost veel energie. In de auto’s is een tablet (eventueel met een telefoon als hotspot) op de accu uiteraard een oplossing.

Ten slotte misschien wel de meest belangrijke mededeling: zet locatiedeling na deze dag op álle apps uit, doe dit ook in de settings van de app. Je wilt niet dat Google je voor de rest van je leven blijft volgen. Want met deze settings doen ze dat ook als de de app op de achtergrond hebt draaien. Nóg beter is: maak gewoon nieuwe, tijdelijke Gmail-accounts, die je alleen voor deze dag gebruikt.

Er zullen ongetwijfeld minder omslachtige oplossingen zijn. Maprogress is bijvoorbeeld een bedrijfje dat zich hierin heeft gespecialiseerd en hiervoor een app heeft ontwikkeld. Maar daaraan zijn – uiteraard – kosten verbonden. Mochten er lezers zijn die andere, praktische oplossingen hebben, dan hoor ik het graag. Laat je reactie dan vooral achter op deze site.

De ideale set-up voor Zwift? Dit is die van mij

Natuurlijk rijden we allemaal het liefst onze rondjes op Zwift zoals Mathieu van der Poel dat doet in de reclame: in een volledig witte ruimte waarin de screenplay met vierendertig (ironie-alert!) om hem heen wordt geprojecteerd. De meesten van ons normale stervelingen hebben hun set-up ergens in het laatst overgebleven hoekje van het huis neergezet, de laptop half leunend op een vensterbank en het zweethanddoekje hangend aan een poppenwagen waar je dochter al jaren niet meer mee speelt.

Zwiften in 2015. Laptop staat onhandig ver weg op stoel en alles moet na afloop opgeruimd.

Bij mij is het niet anders. Ik rijd mijn virtuele rondjes op Zwift (en FulGaz, probeer dat vooral ook!) in het hoekje van de schuur. Waar ik enkele jaren geleden nog zeeën van ruimte had, staat het fiets-territorium de laatste tijd ernstig onder de druk van speelgoed, statafels en andere fietsen. Daarbij komt ook nog eens dat als ik virtueel mijn rondjes wil gaan rijden, ik in mijn wielerbroek en zweetshirtje door de winterse kou en/of regen heen moet. De heenweg valt nog wel mee. Maar de terugweg na een uurtje workout voelt door al die bezwete kleding aan als de poolexpeditie van Scott en Amundsen. Tot zover de categorie groot leed in de bijzaken van het leven.

Mijn Zwift-territorium wordt anno 2020 ernstig bedreigd.

Maar daar wilde ik het eigenlijk niet over hebben. Ik wilde jullie kort uitleggen wat mijns inziens de beste set-up voor het indoorfietsen is. En nee, dat is niet de goedkoopste, dat geef ik gerief toe, maar dit is zeker ook niet de duurste. In de loop der jaren (ik zat voor het eerst op Zwift in de zomer van 2015) is deze set-up nogal uitgebreid. Waar ik begon met mijn laptop op een kratje bier, zijn beide voorwerpen inmiddels niet meer nodig en vervangen door wat hippere en praktischere goederen.

Mijn huidige set-up:

  • Wahoo Kickr
  • Wahoo Kickr Climb
  • Groot televisiescherm
  • Standaard voor televisiescherm
  • AppleTV 4K
  • Ventilator
  • Afstandsbediening voor stopcontact
  • Hartslag- en cadansmeter (ANT+ / bluetooth)
  • NPE Cable
  • Telefoon met Zwift Companion app
  • Fiets (niet geheel onbelangrijk)

Tot anderhalf jaar geleden nam ik elke keer mijn laptop en oplader onder mijn arm mee naar de schuur. Die oplader was noodzakelijk, want de Zwift-app vreet onwijs veel stroom. En ik hoef jullie niet te vertellen wat er gebeurt als je vlak voor het verbreken van een PR ineens met een lege batterij komt te zitten. Dat gesleep was ik op het hoogtepunt van mijn Zwift-leven (in de winter drie keer in de week) een beetje zat dat ik een AppleTV 4K heb gekocht en aan het scherm gekoppeld. Geen gedoe met snoeren, maar een dedicated stuk hardware waarop Zwift en andere fiets-apps prima draaien.

Toen ik de sprint aantrok voor ene Mark Cavendish

Het verbinden van de Wahoo Kickr naar de AppleTV gaat via bluetooth en ik kan me niet herinneren dat ik daar iets voor heb hoeven doen; dat ging volledig automatisch. Waar ik wel tegenaan liep – en nu wordt het een beetje nerderig – waren mijn cadans- (ANT+ én bluetooth) en hartslagmeter (alleen ANT+). Aangezien de AppleTV alleen via bluetooth communiceert, leek mijn hartslagmeter aan vervanging toe. Als ik dat had gedaan, had ik echter in totaal met drie bluetooth-apparaten (Kickr, cadans en hartslagmeter) te maken gehad en dát gaat om onverklaarbare redenen niet bij de AppleTV.  Dat apparaat kan slechts twee externe bluetooth-signalen aan.

Gameplay van FulGaz, met deze app rij je over ‘echte’ wegen

En dat is waar de Cable van NPE om de hoek komt kijken. Dat is een zeer handig apparaatje dat twee ANT+-signalen kan omvormen tot één bluetooth-signaal. Het apparaatje, niet groter dan een USB-stick, gaat aan door er twee keer op te tikken met je vinger en ‘programmeer’ je eenmalig via je telefoon. Vervolgens vangt de Cable de twee ANT+-signalen van zowel je cadans- als je hartslagmeter op en zendt het ingepakt als één bluetooth-signaal weer uit. Dat wordt vervolgens opgevangen door de AppleTV en door Zwift weer uitgepakt. En voilà, bij het opstarten van Zwift zie je keurig dat alle drie de apparaten verbonden zijn en je tijdens het trappen keurig je wattage, cadans en hartslag in het beeld ziet staan.

Voor mijn set-up onmisbaar: de Cable.

De slimmeriken onder jullie hoor ik nu denken: en die Kickr Climb, hoe praat die dan met Zwift? Daar hebben ze bij Wahoo gelukkig iets slims op gevonden. Dat signaal loopt via de Kickr naar de Kickr Climb en gaat zonder enige vertraging. Gaat het op je virtuele rondje ineens bergop? Dan zal je Climb meteen het stijgingspercentage overnemen, je stuur komt hoger van de grond en geeft je zo het gevoel dat je echt een berg op rijdt. De weerstand van vliegwiel – terugschakelen hallo! – doet immers de rest.

Ventilator? Hoeft van mij niet altijd ingeschakeld te zijn en juist daarom is het handig dat je dat apparaat vanaf de fiets aan en uit kan zetten. Een afstandsbedieningssetje van de Action, waarmee je ook bijvoorbeeld je lampen in de woonkamer kan regelen, voor een euro of 8. Kind kan de was doen.

Een glimlach na een uur zweten, want voldoening geeft het absoluut.

De laatste details? Een plankje aan de muur om je telefoon op te leggen inclusief een oplader, is erg handig. Via de Companion-app van Zwift stuur je berichtjes naar andere fietsers en benut je power-ups. Een snoertje richting de schuur-stereo is ook handig, zo draai je je eigen muziek tijdens het fietsen.

That’s it. Dit is hoe mijn set-up in de loop der jaren is gegroeid en uitgebreid. En oh ironie, het aantal afgelegde kilometers stond deze winter tot gisteren nog op nul! Maar daar is, ook vanwege dit stukje, verandering in gekomen. Voor de koudere wintermaanden blijft Zwift ideaal. Als het vroeg donker en vaak slecht weer is, kan je toch aan je kilometers komen. Al moet ik eerlijk toegeven dat ik na vier winters virtueel fietsen in oktober van vorig jaar de voorkeur heb gegeven aan buiten blijven fietsen en veel woon-werkkilometers af te gaan leggen op mijn veldrijfiets.

Hoe ik van minder eten en meer fietsen nogal gelukkig werd

Het zijn van die dingen waarvan je je afvraagt waarom je er eigenlijk niet veel eerder mee bent begonnen. Maar afgelopen najaar was ik het eigenlijk een beetje zat. Sinds 2009 fiets ik gemiddeld vijf- tot zesduizend kilometer per jaar en eet daarnaast eigenlijk gewoon alles wat los en vast zit. Uit beide dingen haal ik veel genoegdoening; mijn conditie is prima in orde én ik kan – omdat ik door het vele fietsen niet tonnetje rond word – mooi genieten van alle broodjes kroket, gevulde koeken, blikjes cola en boterhammen met kaas voor het slapen gaan. Om over de Westvleterens, Mooie Nel IPA, Westmalle Tripel en de bijbehorende Provençaalse borrelnoten maar te zwijgen.

Mei 2018, bijna thuis na Rondje IJsselmeer.

Jarenlang sta ik niet op de weegschaal. En als ik er dan toch eens op ga staan, blijft de meter hangen bij 94 kilo. Als je rondfietst op het vlakke merk je daar weinig van en als er gesprint moet worden valt het allemaal ook wel mee. Maar zodra de Nederlandse grens gepasseerd wordt en het landschap ineens bergen gaat vertonen, wordt het voor mij ineens een ander verhaal. Waar vrienden van mij al kletsend naar boven kunnen rijden als we weer een paar dagen in Calpe op ‘trainingskamp’ zijn, moet ik echt volle bak rijden om ze enigszins bij te kunnen houden.

Zoals gezegd, jaren gaat dat prima. Zelfs als ik in de zomer van 2018 een wielershirt moet terugsturen naar de fabrikant: XL is te klein, ik moet een XXL hebben. Toegegeven, de (veel te dure, maar o zo mooie) shirts van Pas Normal Studios vallen echt bizar klein, want van alle andere merken pas ik prima in een XL. Pas Normal stuurt keurig een XXL terug, maar zelfs die is veel te klein. Ik voel me als Peter Beense in een tutuutje. Het Michelinmannetje-shirt belandt aan een hangertje in de kast en is er sindsdien nog maar één keertje uitgekomen, maar daarover later meer.

Eind april 2019 gaat de knop voor het eerst een beetje om en begin ik langzamerhand eens na te denken over dat gefietst van mij. Als ik het straks in Toscane – lang leve de zomervakantie – een beetje fatsoenlijk de bergen over wil, moet er toch eens een keer wat veranderen. Ik besluit om – als het kan – eigenlijk altijd op de fiets naar het werk te gaan. Vijftien kilometer heen, vijftien kilometer terug. En als het even kan met een lusje heen en/of terug. Over de hei van Hilversum en door de bossen van Baarn en Soest. Je kan het slechter treffen, woonwerktechnisch.

Een nare blessure en bijbehorende operaties gooien in mei en juni roet in het eten. Ik kan 45 dagen niet fietsen, moet een streep zetten door mijn grote liefde The Longest Day en fiets tijdens de Tour de France voorzichtig weer een beetje in de rondte. Als het rond Colmar een beetje bergop gaat, zie ik vriend en collega Herman van der Zandt als een stipje aan de horizon verdwijnen. Conditie prut, gewicht nog steeds rond die 94 kilo en achterin de NOS-Toyota een koelkast vol met Lagunitas, Leffe Blond en Westvleteren.

Lachen lukte nog net, bergop in Colmar

In Toscane rijdt ik als een natte krant de Monte Serra op. Ik zie mijn tellertje af en toe onder de zes kilometer per uur schieten. De ene na de andere fluo Italo rijdt mij dansend voorbij. En hoewel ik met die lokale vedergewichten nooit zal kunnen (en willen) concurreren, is het toch de rit die definitief het roer omgooit. Ná de vakantie ga ik aan de slag: minder eten en drinken en het fietsen naar werk pak ik na een valse start weer op.

Door mijn werk en interesse in de wereld van de topsport, heb ik veel gehoord en gelezen over de problemen die er in deze wereld zijn met gewichtsverlies bij topsporters. En hoewel ik mij in de verste verte niet wil meten met het niveau en de prestaties van deze atleten, besluit ik toch om eens langs te gaan bij een diëtist. Het lijkt me verstandig om me eerst te laten informeren over wat verstandig is en wat niet. Want ik ken mijzelf een beetje: ik ben het type dat van de een op de andere dag overgaat op een regime van water en stengels bleekselderij om er na twee dagen achter te komen dat je je daarvan doodongelukkig voelt, knetterhonger krijgt, bloedchagrijnig wordt en duizelig in je bed ligt.

De woonwerkroute

De kennis en hulp bij het Sport Medisch Centrum in Amersfoort is vakkundig en laagdrempelig. Diëtiste Celine neemt in het eerste gesprek alle tijd. Ze wil alles van mij weten: hoe ik eet, wat ik eet, waarom ik dat doe, wanneer ik dat doe, hoeveel ik fiets, hoe ik train, wat ik doe na het trainen, waarom ik gewicht wil verliezen en hoeveel ik dan wil verliezen. Na ongeveer anderhalf uur sta ik buiten. In mijn hand een printje van de slimme weegschaal. Mijn gewicht is 94,7 kilo. Met een lengte van 1,97 meter (Vansummeren-style!) betekent dat een Body Mass Index (BMI) van 24,4. Dat is net onder de grens van 25. Daarboven heb je – op papier – overgewicht.

In mijn mailbox vind ik een dag later een uitgebreide handleiding voor mijn nieuwe eetpatroon. Vrij overzichtelijk en absoluut geen ingewikkelde recepten. Ik begin met een bak flinke kwark met wat muesli, eet tussendoor een stuk fruit, lunch met twee volkoren boterhammen of crackers, een soep en wat rauwkost of een omelet met veel groente. ’s Avonds kan ik dan gewoon warm eten, al is het devies om niet te veel koolhydraten te nuttigen. Dus vis of vlees met veel groenten en easy on de pasta, aardappels en rijst.

Zondagochtendrit met vrienden van RTV Tempo

De eerste dagen vallen me zwaar. Ik zit af te tellen naar de tussendoortjes. Als ik rond half elf aan mijn appel mag beginnen, eet ik het gehele klokhuis erbij op. En als Nieuwsuur begint, eet ik één voor één de 25 gram ongezouten nootjes op. Het is een wereld van verschil met ‘vroeger’. Toen ging er halverwege de ochtend een gevulde koek in, bestond de lunch minimaal uit een kroket of frikadel en liep ik ’s middags twee keer naar de koelkast voor een blikje échte cola. Taart van jarige collega’s sloeg ik nooit over, graag nog een tweede ‘stukje voor de smaak’ om thuis aangekomen een biertje en bij het eten een glas wijn te drinken. Dit eetpatroon was een gewoonte voor mij geworden. Ik voelde me er lange tijd prima bij. Want zo’n toastje met brie en chutney op een doordeweekse avond; waarom zou je dat nou laten staan?

Na een dikke week merk ik ineens verandering. Ineens is dat hongerige gevoel weg, zit ik niet meer naar de klok te kijken hoe lang het nog duurt tot de lunch en begin ik fitter te worden. Ik drink nog maar twee dagen in de week alcohol en merk dat ik veel beter begin te slapen. Het fietsen naar werk is even wennen: ik ben van deur tot deur iets langer onderweg en met een rugtas op fietsen is iets meer gedoe dan met een podcastje aan in de auto stappen. Maar het is het waard.

1100 lumen en volle bak naar huis

Een maand later het eerste weegmoment. Ik heb gevoel alsof ik een belangrijk tentamen moet maken: heb ik er wel genoeg aan gedaan en wat als ik straks een onvoldoende krijg? Ik ben bijna drie kilo kwijt, de teller stopt bij 91,9 kilo. BMI is gedaald naar 23,7. Met enige trots rijd ik met de auto naar huis om me gauw om te kleden. Snel de woonwerk-outfit aan – uiteraard bewaren we de mooie wielerkleding voor de échte vrije tijd – en met een klein omweggetje naar de redactie toe. Ik ben nog lang niet de Brice Feillu van Midden-Nederland, maar voel me goed!

Het is begin november als ik weer eens voor mijn kast met wielerspullen sta. De zomershirts moeten maar eens plaats gaan maken voor de overschoenen, wanten en lange broeken. In mijn handen het XXL-truitje van Pas Normal, also known as het Michelinmannetje-shirt. Zal ik het eens passen? Waarom ook niet. Niemand die het ziet, toch? Tot mijn grote verbazing past het! Het liefst zou ik meteen naar de schuur rennen, mijn De Rosa van zijn hanger tillen en een rondje door de polder stampen.

Woensdagmiddagcross

Terwijl mijn vetpercentage langzaam daalt, neemt ook mijn spiermassa af. En daar is mijn diëtiste bij het derde bezoek iets minder over te spreken. Ik moet ’s avonds in plaats van niks (jaja, het nootjes tellen is verleden tijd) toch een bakje kwark naar binnen wurmen. En to be honest, dat lukt vaker niet dan wel. Het voelt als opstaan met sushi, het smaakt als een lik sambal over je appeltaart, het is alsof je een scheut fristi door een goed glas whiskey gooit.

Met name in de tweede helft van december laat ik de teugels even vieren. Voor mijn gevoel zit ik weinig op de fiets, maar dankzij een rondje Markermeer op Derde Kerstdag zet ik toch een persoonlijk record in december neer. For what it’s worth.

201 kilometer in 7 uur en 1 minuut

Inmiddels – het is begin februari – staat de weegschaalteller op 84 kilo en heb ik een BMI van 21,6. In een maand of zes ben ik – met uitzondering van een dikke week – door gewoon ‘normaal’ te eten en ongeveer vier keer per week te woonwerkfietsen – 10 kilo kwijtgeraakt. Als ik hier in Soest en omgeving de bekende heuveltjes oprij, merk ik dat het veel en veel makkelijker gaat dan voorheen. Halverwege kan er nog een tandje bij en spring ik – als het moet – moeiteloos naar een groepje toe. Ik kan mij niet herinneren wanneer ik me zo fit heb gevoeld.

Had ik hier eerder mee moeten beginnen? Daar lijkt het – als je de eerste zin van dit stukkie leest – wel een beetje op. Maar nee, het kwam eigenlijk op het goede moment. Je moet zoiets pas in gang trekken als je er zelf klaar voor bent. Het heeft geen zin als je meer genoegen haalt uit wél een stukje taart eten dan het kunnen laten staan. Ga pas overstag als je een doel hebt, als je weet waar je het voor doet. Maar doe het wel met professionele begeleiding, die mensen hebben ervoor gestudeerd en weten hoe een lichaam werkt. Want dat is voor iedereen weer anders.

Zomeravondfietsen

Halverwege maart ga ik weer naar Calpe. De Cumbre del Sol, de Coll de Rates en de ellendige klim naar Castell de Castells. Ik ben ontzettend benieuwd naar mijn tijden vergeleken met de vorige keren. Op papier moet ik door alleen het gewichtsverlies al 1,5 kilometer per uur harder bergop rijden. We zullen zien. In ieder geval zal het kunnen dragen van dat Pas Normal-shirt mij een moraal geven van heb ik jou daar. Maar misschien wel belangrijker: ik voel me fitter en frisser dan ooit.